ابلاغ الکترونیکی قضایی چیست؟ | راهنمای کامل سامانه ثنا (صفر تا صد)

ابلاغ الکترونیکی قضایی روشی نوین و مکانیزه برای ارسال و دریافت اوراق قضایی است که با هدف افزایش سرعت، دقت و امنیت در فرآیندهای دادرسی طراحی شده است. این سامانه با جایگزینی ابلاغ های سنتی و کاغذی، موجب سهولت دسترسی شهروندان به اطلاعات پرونده های حقوقی و کیفری خود شده و سامانه ثنا، بستر اصلی برای پیاده سازی این رویکرد پیشرفته است. در ادامه به شرح کامل این سیستم و نحوه استفاده از آن می پردازیم.

در نظام قضایی سنتی، ابلاغ اوراق قضایی غالباً به صورت فیزیکی و از طریق مامور ابلاغ انجام می شد که این روش با چالش های متعددی نظیر اتلاف زمان، هزینه های بالا، احتمال مفقودی مدارک، و گاه نقض حریم خصوصی افراد همراه بود. این معضلات نه تنها بار سنگینی بر دوش دستگاه قضا و شهروندان تحمیل می کرد، بلکه فرآیندهای دادرسی را نیز با کندی و بی دقتی مواجه می ساخت. از این رو، ضرورت ایجاد یک بستر هوشمند و کارآمد برای ابلاغ اوراق قضایی بیش از پیش احساس می شد تا عدالت قضایی با سرعتی مطلوب و حفظ کرامت انسانی محقق گردد.

ظهور فناوری اطلاعات و گسترش زیرساخت های دیجیتال، فرصتی بی بدیل را برای تحول در این حوزه فراهم آورد. قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران با درک این نیاز و در راستای تحقق دولت الکترونیک و اهداف سند چشم انداز، گام مهمی در جهت مکانیزه کردن فرآیندهای قضایی برداشت. این تحول، در نهایت منجر به طراحی و راه اندازی سامانه ثنا شد؛ سیستمی جامع که ابلاغ الکترونیکی اوراق قضایی را ممکن ساخته و دسترسی سریع و امن به اطلاعات پرونده ها را برای تمامی ذینفعان فراهم آورده است.

این مقاله به عنوان یک راهنمای جامع و کاربردی، به تبیین دقیق مفهوم ابلاغ الکترونیکی قضایی، معرفی سامانه ثنا و ارائه دستورالعمل های گام به گام برای ثبت نام، ورود، مشاهده ابلاغیه ها و مدیریت حساب کاربری در این سامانه می پردازد. هدف، پاسخگویی به تمامی پرسش های احتمالی کاربران و ارائه اطلاعات موثق و کامل است تا هر فردی، فارغ از سطح آشنایی خود با فناوری، بتواند به نحو احسن از این امکان مهم قضایی بهره مند شود.

ابلاغ الکترونیکی قضایی چیست؟

ابلاغ الکترونیکی قضایی، سازوکاری نوین در نظام قضایی ایران است که بر اساس آن، اوراق و اسناد مرتبط با پرونده های قضایی به جای روش های سنتی و کاغذی، از طریق سامانه های الکترونیکی به اطلاع طرفین دعوا و سایر ذینفعان رسانده می شود. این رویکرد، تحولی بنیادین در شفافیت و سرعت فرآیندهای دادرسی ایجاد کرده است.

تعریف جامع ابلاغ الکترونیکی قضایی و ماهیت اوراق

ابلاغ الکترونیکی قضایی به فرآیند ارسال و دریافت انواع اوراق قضایی از جمله دادخواست ها، شکوائیه ها، اخطاریه ها، احضاریه ها، آرا، قرارهای نهایی، گواهی ها و سایر اسناد مرتبط با یک پرونده قضایی از طریق بستر الکترونیکی و با استفاده از سیستم های امن و رمزنگاری شده گفته می شود. این اوراق، که به صورت فایل های دیجیتال تولید و نگهداری می شوند، دارای همان اعتبار و قوت اثباتی اوراق کاغذی هستند، با این تفاوت که از طریق یک حساب کاربری شخصی و ایمن در دسترس قرار می گیرند.

ماهیت اوراق قضایی الکترونیک در واقع نسخه های دیجیتالی اسنادی است که پیش تر به صورت فیزیکی وجود داشتند. این اسناد پس از تولید در سیستم قضایی، با استفاده از امضای الکترونیکی معتبر و با رعایت پروتکل های امنیتی، در سامانه ثنا بارگذاری می شوند. اهمیت رسید الکترونیکی در این فرآیند بسیار بالاست؛ به این معنی که زمان مشاهده ابلاغیه توسط مخاطب در سامانه، به عنوان تاریخ ابلاغ و وصول آن تلقی می شود و تمامی آثار قانونی مترتب بر ابلاغ از همان لحظه آغاز می گردد. این رسید الکترونیکی، جایگزین امضای فیزیکی و گواهی مأمور ابلاغ در روش سنتی است و از اعتبار قانونی کامل برخوردار است.

تفاوت های اساسی ابلاغ الکترونیکی با ابلاغ سنتی، صرفاً به حذف کاغذ و فرآیندهای فیزیکی محدود نمی شود. در روش سنتی، اوراق قضایی توسط مأمور ابلاغ به آدرس پستی افراد ارسال می شد که این امر غالباً با مشکلاتی نظیر عدم حضور شخص در منزل یا محل کار، تحویل اوراق به افراد غیرمسئول (همسایه، سرایدار)، یا حتی مفقود شدن مدارک همراه بود. این مسائل نه تنها زمان بر بودند، بلکه می توانستند به نقض حریم خصوصی و تأخیر در رسیدگی به پرونده ها منجر شوند. ابلاغ الکترونیکی با ایجاد یک کانال ارتباطی مستقیم و امن میان دستگاه قضا و شهروندان، این چالش ها را به طور چشمگیری کاهش داده و امکان دسترسی ۲۴ ساعته و بدون محدودیت مکانی را برای کاربران فراهم آورده است.

مبانی قانونی ابلاغ الکترونیکی

تحول به سمت ابلاغ الکترونیکی قضایی، بر پایه های مستحکم قانونی بنا نهاده شده است تا اعتبار و رسمیت این روش در تمامی محاکم و مراجع قضایی تضمین شود. اصلی ترین مبنای قانونی، ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ است که به قوه قضائیه اجازه و تکلیف می دهد تا اوراق قضایی را به صورت الکترونیک یا با استفاده از سامانه های مخابراتی به مردم ابلاغ نماید. این ماده قانونی، نقطه عطفی در تاریخ دادرسی الکترونیکی کشور به شمار می رود.

علاوه بر ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری، آیین نامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی مصوب سال ۱۳۹۵ توسط رئیس قوه قضائیه، جزئیات و الزامات اجرایی مربوط به ابلاغ الکترونیکی را تشریح می کند. این آیین نامه، کلیه ابعاد فنی، حقوقی و اجرایی سامانه ابلاغ الکترونیکی (ثنا) را پوشش داده و ضمانت های لازم برای صحت و اعتبار ابلاغ های صورت گرفته از این طریق را فراهم می آورد. همچنین، ماده ۶۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری نیز بر کافی بودن ابلاغ الکترونیکی و عدم نیاز به ابلاغ فیزیکی تأکید دارد.

قانون تجارت الکترونیک نیز با تعریف و اعتبار بخشیدن به اسناد و امضاهای الکترونیکی، زیربنای حقوقی لازم برای پذیرش اسناد قضایی دیجیتال را فراهم کرده است. مجموعه این قوانین و مقررات، چارچوب لازم برای گذار موفقیت آمیز از ابلاغ سنتی به ابلاغ الکترونیکی را فراهم آورده و سامانه ثنا را به ابزاری معتبر و قانونی در فرآیندهای قضایی تبدیل کرده است. این چارچوب قانونی جامع، به تمامی طرفین دعوا و دست اندرکاران قضایی اطمینان می دهد که ابلاغ الکترونیکی از نظر حقوقی کاملاً صحیح و قابل استناد است و هیچ تفاوتی با ابلاغ حضوری یا پستی ندارد.

مزایای ابلاغ الکترونیکی اوراق قضایی

پیاده سازی سیستم ابلاغ الکترونیکی قضایی و راه اندازی سامانه ثنا، مزایای بی شماری را برای تمامی ذینفعان، اعم از شهروندان، وکلا، قضات و بدنه دستگاه قضا، به ارمغان آورده است. این مزایا نه تنها به بهبود کارایی و اثربخشی فرآیندهای دادرسی کمک می کند، بلکه نقش مهمی در تحقق عدالت قضایی و رضایت عمومی ایفا می نماید.

• صرفه جویی در زمان و هزینه: با حذف نیاز به مراجعه حضوری برای دریافت اوراق، استخدام مأموران ابلاغ، و کاهش مصرف کاغذ، زمان و هزینه های قابل توجهی از دوش مراجعین و قوه قضائیه برداشته می شود. این صرفه جویی شامل هزینه های پستی، ترافیک و آلودگی نیز می گردد.
• حفظ حریم خصوصی و امنیت اطلاعات: ابلاغیه ها به صورت مستقیم به حساب کاربری شخصی هر فرد ارسال می شود و دیگر نیازی به تحویل اوراق به اشخاص ثالث (همسایه، سرایدار) نیست. این امر به طور مؤثری از نقض حریم خصوصی جلوگیری کرده و امنیت اطلاعات را افزایش می دهد، زیرا دسترسی به ابلاغیه ها تنها با شناسه کاربری و رمز شخصی امکان پذیر است.
• افزایش سرعت و دقت در اطلاع رسانی: ابلاغیه ها به محض صدور، به صورت آنی در حساب کاربری افراد بارگذاری می شوند. این سرعت عمل، زمان لازم برای رسیدگی به پرونده ها را کاهش داده و دقت در اطلاع رسانی را به مراتب افزایش می دهد، چرا که خطای انسانی در ارسال یا دریافت مدارک به حداقل می رسد.
• کاهش مراجعات حضوری و بوروکراسی: سامانه ثنا، بار مراجعات حضوری به دادگستری ها و دفاتر خدمات قضایی را به شدت کاهش داده است. این امر به روان سازی فرآیندها، کاهش ازدحام و بوروکراسی اداری کمک شایانی می کند.
• دسترسی آسان و ۲۴ ساعته: کاربران می توانند در هر زمان و از هر مکانی، تنها با دسترسی به اینترنت، به حساب کاربری خود وارد شده و ابلاغیه های خود را مشاهده و دریافت کنند. این انعطاف پذیری، بخصوص برای افرادی که در شهرهای دیگر سکونت دارند یا مشغله کاری زیادی دارند، بسیار ارزشمند است.
• کاهش احتمال خطا و مفقودی: ارسال الکترونیکی اوراق، خطر مفقود شدن، اشتباه در آدرس دهی، یا آسیب دیدن مدارک در فرآیندهای پستی را از بین می برد. هر ابلاغیه با شناسه منحصر به فرد خود در سیستم ثبت و بایگانی می شود.
• نقش در تحقق دولت الکترونیک و عدالت قضایی: ابلاغ الکترونیکی، گامی مهم در مسیر تحقق دولت الکترونیک و ارائه خدمات هوشمند به شهروندان است. این سیستم با فراهم آوردن دسترسی عادلانه و شفاف به اطلاعات قضایی، به ارتقای عدالت و پاسخگویی دستگاه قضایی کمک می کند.

سامانه ثنا چیست؟ (بستر اصلی ابلاغ الکترونیکی)

سامانه ثنا یا سامانه ثبت نام الکترونیک قضایی، بستر اصلی و متمرکزی است که توسط قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران برای پیاده سازی و اجرای ابلاغ الکترونیکی اوراق قضایی طراحی و راه اندازی شده است. این سامانه، نقطه اتصال اصلی میان مراجع قضایی و شهروندان در زمینه اطلاع رسانی قضایی به شمار می رود و عملکرد آن فراتر از یک سامانه صرفاً ابلاغی است.

معرفی سامانه ثنا و کاربری اصلی آن

سامانه ثنا در سال ۱۳۹۵ و بر اساس تکلیف مقرر در ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری، توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه به بهره برداری رسید. کاربری اصلی این سامانه، فراهم آوردن یک حساب کاربری الکترونیکی منحصر به فرد برای هر شخص حقیقی یا حقوقی است که با سیستم قضایی کشور سروکار دارد. از طریق این حساب کاربری، تمامی مکاتبات، اوراق و آرا قضایی به صورت الکترونیکی به مخاطب ابلاغ می شود و دیگر نیازی به ارسال فیزیکی مدارک نیست.

هدف از ایجاد سامانه ثنا، در وهله اول، رفع معضلات و کاستی های روش ابلاغ سنتی بوده است. مشکلاتی مانند اتلاف وقت و هزینه، نقض حریم خصوصی، افزایش احتمال مفقودی مدارک، و کندی فرآیندهای دادرسی، با راه اندازی این سامانه تا حد زیادی برطرف شده اند. ثنا به دنبال ایجاد شفافیت، افزایش سرعت، و دسترسی آسان و عادلانه به اطلاعات قضایی برای عموم مردم است.

گستره استفاده کنندگان از سامانه ثنا بسیار وسیع است و شامل گروه های زیر می شود:

• اشخاص حقیقی: تمامی شهروندان ایرانی که به نحوی با پرونده های حقوقی یا کیفری سروکار دارند، از جمله خواهان، خوانده، شاکی، متشاکی، شهود و … . ثبت نام در ثنا برای هرگونه اقدام قضایی اجباری است.
• اشخاص حقوقی: شرکت ها، مؤسسات و سازمان ها نیز موظفند نماینده قانونی خود را برای ثبت نام در سامانه ثنا معرفی کرده و از طریق این حساب، ابلاغیه های مربوط به شرکت را دریافت نمایند.
• وکلا: وکلا یکی از اصلی ترین کاربران سامانه ثنا هستند که تمامی ابلاغیه ها و مکاتبات مربوط به پرونده های موکلین خود را از این طریق دریافت می کنند.
• کارشناسان رسمی دادگستری: کارشناسان نیز برای دریافت ابلاغیه های مربوط به ارجاع پرونده ها و ارائه نظرات کارشناسی خود از این سامانه استفاده می کنند.
• ضابطین قضایی: نیروهای انتظامی و سایر ضابطین که در اجرای احکام و قرارهای قضایی نقش دارند، می توانند از طریق ثنا با مراجع قضایی در ارتباط باشند.
• سایر اشخاص مرتبط: از جمله گواهان، مطلعین و هر فردی که به نحوی در یک فرآیند قضایی دخیل است.

سامانه ثنا در بستر شبکه اینترنت فعالیت می کند و با ایجاد یک کانال ارتباطی امن و یکپارچه، امکان تبادل اطلاعات میان تمامی این گروه ها را فراهم می آورد.

سامانه ثنا، با ایجاد یک هویت قضایی الکترونیکی برای هر فرد، فرآیندهای دادرسی را تسریع بخشیده و دسترسی به عدالت را آسان تر کرده است. این سامانه نه تنها یک ابزار اطلاع رسانی، بلکه نمادی از گذار به سوی یک نظام قضایی هوشمند و کارآمد است.

آدرس های معتبر سامانه ثنا

برای دسترسی به سامانه ثنا و استفاده از خدمات ابلاغ الکترونیکی، لازم است از آدرس های رسمی و معتبر قوه قضائیه استفاده شود. توجه به این نکته برای حفظ امنیت اطلاعات شخصی و جلوگیری از کلاهبرداری های احتمالی بسیار حیاتی است. آدرس های اصلی و فرعی معتبر سامانه ثنا عبارتند از:

• سامانه اصلی عدل ایران (مجموعه خدمات قوه قضائیه): https://www.adliran.ir (از طریق این پورتال می توان به بخش های مختلف قضایی از جمله سامانه ثنا دسترسی پیدا کرد.)
• سامانه ابلاغ الکترونیکی قضایی (مستقیم برای ورود به بخش ابلاغ): https://eblagh.adliran.ir
• سامانه ثبت نام ثنا (مربوط به فرآیند ثبت نام و پیش ثبت نام): https://sana.adliran.ir

هشدار مهم: به دلیل حساسیت اطلاعات قضایی، همواره در مورد سایت های جعلی و کلاهبرداری هوشیار باشید. هرگز اطلاعات شخصی، کد ملی یا رمز عبور خود را در سایت هایی که آدرس آن ها با آدرس های رسمی بالا تفاوت دارد، وارد نکنید. کلاهبرداران ممکن است با طراحی وب سایت های مشابه یا ارسال پیامک های فریبنده، قصد سرقت اطلاعات شما را داشته باشند. همیشه قبل از ورود به هر سایت، آدرس آن را به دقت بررسی کنید و اطمینان حاصل نمایید که پروتکل امنیتی HTTPS فعال است (نمایش علامت قفل در کنار آدرس سایت).

راهنمای کامل ثبت نام در سامانه ثنا (صفر تا صد)

ثبت نام در سامانه ثنا، اولین و مهم ترین گام برای هر فردی است که می خواهد با سیستم قضایی کشور در تعامل باشد یا احتمال می دهد در آینده نیاز به پیگیری پرونده های قضایی داشته باشد. این فرآیند، در حال حاضر به صورت حضوری انجام می شود و دارای الزامات و مراحل مشخصی است که در ادامه به تفصیل تشریح می گردد.

پیش نیازهای ثبت نام

پیش از مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی برای ثبت نام، لازم است مدارک و اطلاعات مورد نیاز را آماده کنید تا فرآیند ثبت نام با سرعت و دقت بیشتری انجام شود:

• مدارک شناسایی معتبر:
  • کارت ملی هوشمند: اصل کارت ملی هوشمند و در صورت نداشتن آن، رسید درخواست کارت ملی هوشمند به همراه اصل شناسنامه.
  • شناسنامه: اصل شناسنامه.
• شماره موبایل به نام خود فرد: این مورد از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شماره تلفن همراه باید حتماً به نام خود شخص متقاضی ثبت نام در سامانه ثنا باشد. تمامی رمزهای موقت و اطلاع رسانی های سامانه به این شماره ارسال خواهد شد. عدم تطابق نام صاحب سیم کارت با فرد متقاضی، مانع از تکمیل فرآیند ثبت نام می شود.
• کد پستی و آدرس دقیق پستی: ارائه کد پستی ۱۰ رقمی محل سکونت و آدرس دقیق و کامل پستی الزامی است. این اطلاعات برای اطلاع رسانی های احتمالی و نیز به عنوان یکی از راه های احراز هویت استفاده می شود.
• اطلاعات هویتی: شامل نام و نام خانوادگی، نام پدر، تاریخ تولد و سایر اطلاعات مندرج در شناسنامه.
• تصویر پرسنلی: یک قطعه عکس پرسنلی جدید با زمینه سفید (مانند عکس های پاسپورت).

اهمیت شماره موبایل: شماره موبایل ثبت شده در سامانه ثنا نقش حیاتی در فرآیندهای امنیتی و اطلاع رسانی دارد. تمامی رمزهای موقت برای ورود به سامانه، کدهای فعال سازی و اطلاع رسانی های مربوط به ابلاغیه های جدید به این شماره ارسال می شود. لذا، حفظ و به روزرسانی این شماره برای جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی ضروری است.

مراحل ثبت نام حضوری (روش فعلی)

بر خلاف گذشته که امکان پیش ثبت نام آنلاین وجود داشت، در حال حاضر ثبت نام نهایی در سامانه ثنا تنها از طریق مراجعه حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا دادگستری (در مناطق فاقد دفتر خدمات) امکان پذیر است. مراحل به شرح زیر است:

1. مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: ابتدا باید نزدیک ترین دفتر خدمات الکترونیک قضایی به محل سکونت یا کار خود را پیدا کنید. می توانید با مراجعه به وب سایت www.adliran.ir و انتخاب گزینه جستجوی دفاتر خدمات قضایی یا ثبت نام شخص حقیقی/حقوقی، لیست و آدرس دفاتر را مشاهده کنید.
2. ارائه مدارک و تکمیل فرم ها: پس از ورود به دفتر، مدارک شناسایی خود (کارت ملی و شناسنامه)، شماره موبایل به نام خودتان، کد پستی و آدرس دقیق را ارائه می دهید. کارکنان دفتر، فرم های مربوط به ثبت نام را برای شما تکمیل می کنند و اطلاعات شما در سامانه ثبت می شود.
3. احراز هویت: فرآیند احراز هویت شامل تطبیق اطلاعات هویتی شما با مدارک شناسایی، ثبت اطلاعات بیومتریک (اثر انگشت) و گرفتن عکس پرسنلی (در صورت لزوم) است. این مرحله برای اطمینان از هویت واقعی متقاضی و جلوگیری از سوءاستفاده انجام می شود.
4. پرداخت هزینه ثبت نام: ثبت نام در سامانه ثنا شامل پرداخت هزینه ای است که میزان آن بر اساس تعرفه های مصوب قوه قضائیه تعیین می گردد. این هزینه معمولاً در همان دفتر خدمات الکترونیک قضایی از طریق دستگاه کارت خوان پرداخت می شود.
5. دریافت شناسه کاربری و رمز شخصی: پس از تکمیل موفقیت آمیز تمامی مراحل و احراز هویت، یک شناسه کاربری (که همان کد ملی شماست) و یک رمز شخصی (رمز اول) برای شما صادر و به شماره موبایل ثبت شده پیامک می شود. این اطلاعات برای ورودهای بعدی به سامانه حیاتی هستند و باید در حفظ و نگهداری آن ها دقت کافی مبذول شود.

تغییرات در روند ثبت نام و رفع ابهام: لازم به ذکر است که در گذشته امکان پیش ثبت نام آنلاین از طریق وب سایت ثنا وجود داشت که طی آن کاربران می توانستند اطلاعات اولیه خود را وارد کرده و کد رهگیری دریافت کنند، سپس با آن کد برای احراز هویت به دفاتر مراجعه کنند. اما این روند در حال حاضر تغییر کرده و دیگر امکان پیش ثبت نام آنلاین وجود ندارد. تمامی مراحل ثبت نام از ابتدا تا انتها باید به صورت حضوری و در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام شود.

توضیح برای شهرستان های فاقد دفاتر خدمات: در برخی شهرها یا مناطق دورافتاده که هنوز دفتر خدمات الکترونیک قضایی دایر نشده است، افراد می توانند برای ثبت نام در سامانه ثنا و دریافت شناسه کاربری و رمز شخصی، به دادگستری حوزه قضایی مربوطه مراجعه کنند. کارکنان بخش مربوطه در دادگستری، این فرآیند را برای متقاضیان انجام خواهند داد.

نحوه ورود به سامانه ثنا و مشاهده ابلاغیه ها

پس از اتمام فرآیند ثبت نام و دریافت شناسه کاربری و رمز شخصی، می توانید به سامانه ثنا وارد شده و ابلاغیه های قضایی خود را مشاهده کنید. این فرآیند شامل چند مرحله ساده اما دقیق است.

ورود به سامانه ابلاغ الکترونیکی (Eblagh)

برای ورود به حساب کاربری خود، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. مراجعه به آدرس سامانه: ابتدا به آدرس اصلی سامانه ابلاغ الکترونیکی یعنی https://eblagh.adliran.ir مراجعه کنید.
2. وارد کردن اطلاعات ورود: در صفحه ورود، دو فیلد اصلی مشاهده خواهید کرد:
   • کد ملی: کد ملی ۱۰ رقمی خود را که به عنوان شناسه کاربری شما عمل می کند، در این قسمت وارد کنید.
   • رمز شخصی: رمز شخصی (همان رمز اول) که در زمان ثبت نام در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دریافت کرده اید و به شماره موبایلتان پیامک شده است را وارد نمایید.
3. دریافت رمز موقت (رمز دوم): پس از وارد کردن کد ملی و رمز شخصی و فشردن دکمه ورود، یک رمز عبور موقت (رمز دوم) از طریق پیامک به شماره موبایلی که در سامانه ثنا ثبت کرده اید، ارسال خواهد شد. این رمز، معمولاً یکبار مصرف بوده و برای هر بار ورود جدید ارسال می شود.
4. وارد کردن رمز موقت و کد امنیتی: رمز موقت دریافت شده را در فیلد مربوطه وارد کنید. همچنین، کد امنیتی نمایش داده شده در تصویر را نیز در کادر مربوطه تایپ نمایید.
5. تأیید و ورود: با فشردن دکمه ورود یا تأیید، وارد حساب کاربری خود در سامانه ثنا خواهید شد.

اهمیت وارد کردن اعداد به صورت انگلیسی: در برخی پلتفرم ها، به خصوص هنگام استفاده از اپلیکیشن موبایل یا مرورگرهای خاص، ممکن است لازم باشد اعداد کد ملی، رمز شخصی و رمز موقت را به صورت انگلیسی وارد کنید. در صورت بروز مشکل در ورود، این نکته را مد نظر داشته باشید.

ناوبری در حساب کاربری ثنا

پس از ورود موفقیت آمیز به حساب کاربری خود، با یک داشبورد مواجه می شوید که شامل بخش های مختلفی برای مدیریت و مشاهده ابلاغیه ها و اطلاعات شماست. اصلی ترین بخش ها و کاربری آن ها به شرح زیر است:

• ابلاغیه های جدید: این بخش، مهمترین قسمت سامانه است و تمامی ابلاغیه هایی که به تازگی برای شما ارسال شده و هنوز مشاهده نکرده اید را نمایش می دهد. با کلیک بر روی این بخش می توانید به محتوای ابلاغیه ها دسترسی پیدا کنید. معمولاً تعداد ابلاغیه های جدید با یک عدد در کنار عنوان این بخش مشخص می شود.
• ابلاغیه های مشاهده شده: تمامی ابلاغیه هایی که پیش از این مشاهده کرده اید، در این قسمت بایگانی می شوند. این بخش به شما امکان می دهد تا هر زمان که نیاز داشتید، به ابلاغیه های قدیمی تر خود دسترسی داشته باشید.
• ابلاغیه های تاریخ گذشته: برخی ابلاغیه ها پس از گذشت مدت زمان مشخصی (مانند مهلت اعتراض) ممکن است به این بخش منتقل شوند. این بخش نیز برای آرشیو و دسترسی به اطلاعات سابق مفید است.
• ابلاغیه های مجهول المکان: در موارد خاص، ابلاغیه های مربوط به اشخاصی که محل اقامت آن ها مشخص نیست، در این بخش قابل پیگیری است.
• اطلاعات شخصی: در این قسمت می توانید اطلاعات ثبت شده خود را مشاهده کنید و در صورت نیاز، آن ها را ویرایش نمایید (مانند تغییر شماره تلفن همراه یا آدرس، البته با مراجعه حضوری به دفاتر).
• درخواست های قضایی: این بخش ممکن است شامل امکان مشاهده وضعیت درخواست های قضایی ثبت شده توسط شما باشد.
• خروج از سامانه: برای حفظ امنیت حساب کاربری، همواره پس از اتمام کار، از این گزینه برای خروج ایمن از سامانه استفاده کنید.

مشاهده و دریافت ابلاغیه ها

مشاهده و دریافت ابلاغیه ها در سامانه ثنا فرآیندی ساده است. مراحل گام به گام به شرح زیر است:

1. ورود به بخش ابلاغیه های جدید: پس از ورود به حساب کاربری، بر روی بخش ابلاغیه های جدید کلیک کنید. فهرستی از ابلاغیه های اخیر به همراه جزئیاتی مانند شماره ابلاغیه، تاریخ صدور و موضوع آن نمایش داده می شود.
2. انتخاب و مشاهده ابلاغیه: برای مشاهده جزئیات هر ابلاغیه، روی عنوان یا گزینه مشاهده مربوط به آن کلیک کنید. سیستم، شما را به صفحه ای هدایت می کند که اطلاعات تکمیلی ابلاغیه را دربردارد.
3. دریافت فایل PDF: در صفحه جزئیات ابلاغیه، معمولاً گزینه ای تحت عنوان دریافت نسخه چاپی ابلاغیه یا مشاهده/دریافت فایل PDF وجود دارد. با کلیک بر روی آن، فایل PDF ابلاغیه و پیوست های احتمالی آن برای شما نمایش داده می شود یا مستقیماً دانلود می گردد.
4. نحوه پرینت گرفتن از ابلاغیه: پس از باز شدن فایل PDF ابلاغیه در مرورگر یا برنامه نمایش PDF، می توانید با استفاده از کلیدهای ترکیبی Ctrl+P (در ویندوز) یا Command+P (در مک) پنجره چاپ را باز کرده و نسبت به پرینت ابلاغیه اقدام کنید. این نسخه چاپی، دارای اعتبار قانونی است و در مراجع قضایی قابل ارائه خواهد بود.

نکات مهم، قانونی و امنیتی در استفاده از سامانه ثنا

استفاده از سامانه ثنا، علاوه بر سهولت و سرعت، مستلزم رعایت برخی نکات قانونی و امنیتی است که عدم توجه به آن ها می تواند منجر به تبعات حقوقی یا سوءاستفاده های احتمالی شود. آگاهی از این نکات برای تمامی کاربران ضروری است.

مفاهیم قانونی تاریخ ابلاغ

در نظام ابلاغ الکترونیکی، مفهوم تاریخ ابلاغ از اهمیت ویژه ای برخوردار است و تفاوت هایی با روش سنتی دارد:

• زمان مشاهده به منزله تاریخ ابلاغ: بر اساس قوانین، لحظه مشاهده ابلاغیه در حساب کاربری سامانه ثنا، به منزله تاریخ ابلاغ تلقی می شود. به عبارت دیگر، زمانی که شما وارد حساب کاربری خود شده و یک ابلاغیه جدید را باز می کنید، سیستم تاریخ و ساعت مشاهده را ثبت کرده و این تاریخ به عنوان تاریخ رسمی ابلاغ به شما در نظر گرفته می شود.
• آثار قانونی مترتب بر تاریخ ابلاغ: تمامی مهلت های قانونی برای اعتراض، تجدیدنظر، واخواهی، پاسخ به شکایت، یا انجام سایر اقدامات حقوقی، از همین تاریخ محاسبه می گردد. به عنوان مثال، اگر برای اعتراض به رأیی ۱۰ روز مهلت قانونی وجود داشته باشد، این مهلت از تاریخ مشاهده ابلاغیه در سامانه ثنا آغاز می شود.
• اهمیت رسید الکترونیکی: مشاهده ابلاغیه در سامانه، به منزله یک رسید الکترونیکی است که صحت و تاریخ ابلاغ را تأیید می کند و جایگزین امضای گیرنده در ابلاغ سنتی است.
• استثنائات عدم اطلاع: قانونگذار برای موارد خاصی که فرد به دلیل عدم دسترسی به رایانه، اینترنت یا ابزارهای دیجیتال، قادر به مشاهده ابلاغیه نبوده، استثنائاتی قائل شده است. در چنین مواردی، شخص باید بتواند این عدم دسترسی را به اثبات برساند. با این حال، اثبات این امر دشوار است و توصیه می شود همواره حساب کاربری خود را به طور منظم بررسی کنید.

نحوه بازیابی رمز عبور (رمز شخصی)

فراموشی رمز عبور شخصی (رمز اول) یکی از مشکلات رایج است. سامانه ثنا امکان بازیابی این رمز را به صورت آنلاین فراهم کرده است:

1. مراجعه به سامانه ابلاغ: به آدرس https://eblagh.adliran.ir بروید.
2. انتخاب گزینه رمز عبور خود را فراموش کرده ام: در صفحه ورود، این گزینه را انتخاب کنید.
3. وارد کردن اطلاعات هویتی: در صفحه جدید، باید اطلاعات هویتی خود شامل کد ملی، تاریخ تولد، سریال شناسنامه، شماره موبایل ثبت شده در سامانه ثنا و در صورت وجود پست الکترونیکی را وارد کنید. همچنین، کد امنیتی را وارد نمایید.
4. دریافت کد فعال سازی: پس از تکمیل اطلاعات و فشردن دکمه ارسال کد فعال سازی، یک کد به شماره موبایل شما ارسال خواهد شد.
5. وارد کردن کد فعال سازی و رمز جدید: کد فعال سازی را در کادر مربوطه وارد کرده و سپس رمز شخصی جدید خود را (ترجیحاً ترکیبی از حروف بزرگ و کوچک، اعداد و نمادها) دو بار وارد نمایید.
6. تأیید نهایی: با تأیید نهایی، رمز شخصی شما بازیابی و جایگزین رمز قبلی می شود. حتماً رمز جدید را در مکانی امن یادداشت کنید.

به روزرسانی اطلاعات در سامانه ثنا

به روز بودن اطلاعات شخصی در سامانه ثنا، از الزامات قانونی است و اهمیت حیاتی در فرآیند اطلاع رسانی قضایی دارد:

• الزام قانونی: طبق قوانین، هرگونه تغییر در اطلاعات شخصی شما مانند شماره موبایل، آدرس محل سکونت، یا کد پستی باید بلافاصله در سامانه ثنا به روزرسانی شود. این امر برای جلوگیری از بروز مشکلات در دریافت ابلاغیه ها و پیامدهای قانونی آن ضروری است.
• عواقب عدم به روزرسانی: عدم به روزرسانی اطلاعات می تواند پیامدهای جدی داشته باشد. بر اساس ماده ۷۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، در صورت عدم اطلاع رسانی تغییرات، ابلاغیه ها بر اساس اطلاعات قبلی ثبت شده در سامانه ارسال خواهد شد و این ابلاغ، معتبر و قابل استناد خواهد بود. در چنین حالتی، ادعای عدم اطلاع شما پذیرفته نخواهد شد.
• نحوه به روزرسانی: برای تغییر اطلاعات مهم مانند شماره موبایل یا آدرس، لازم است مجدداً به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و درخواست به روزرسانی اطلاعات خود را ارائه دهید. این فرآیند نیز مانند ثبت نام اولیه، نیازمند احراز هویت است.

نکات امنیتی

حفظ امنیت اطلاعات در سامانه ثنا، به دلیل ماهیت حساس قضایی، از اهمیت بالایی برخوردار است:

• عدم به اشتراک گذاشتن رمز عبور: هرگز رمز شخصی و سایر اطلاعات ورود به سامانه ثنا را با هیچ شخص دیگری به اشتراک نگذارید. این اطلاعات کاملاً شخصی و محرمانه هستند.
• استفاده از سیستم های شخصی و خروج از حساب کاربری: در صورت امکان، از کامپیوتر یا گوشی هوشمند شخصی خود برای ورود به سامانه استفاده کنید. اگر مجبور به استفاده از سیستم های عمومی (مانند کافی نت) شدید، همواره پس از اتمام کار، از حساب کاربری خود خارج شوید و از ذخیره شدن رمز عبور خودکار در مرورگر جلوگیری کنید.
• تغییر دوره ای رمز عبور: توصیه می شود به صورت دوره ای (مثلاً هر سه تا شش ماه یک بار) رمز شخصی خود را تغییر دهید تا امنیت حساب کاربری شما افزایش یابد.
• هشدار در مورد پیامک ها و ایمیل های جعلی: قوه قضائیه هرگز ابلاغیه ها را از طریق ایمیل یا پیامک های حاوی لینک های ناشناس ارسال نمی کند. تنها پیامک های رسمی از سرشماره های مشخص (مانند ADLIRAN یا شماره هایی با پیشوند 1000) حاوی رمز موقت معتبر هستند. هرگونه پیامک یا ایمیل مشکوک که شما را به کلیک روی لینک یا نصب اپلیکیشن دعوت می کند، می تواند تلاشی برای فیشینگ و کلاهبرداری باشد.
• بررسی منظم حساب کاربری: حساب کاربری خود در سامانه ثنا را به صورت منظم (مثلاً یک بار در هفته) بررسی کنید تا از وجود ابلاغیه های جدید مطلع شوید و مهلت های قانونی را از دست ندهید.

اپلیکیشن موبایل ثنا

برای سهولت دسترسی کاربران، سامانه ثنا علاوه بر نسخه تحت وب، دارای اپلیکیشن موبایل نیز می باشد:

• معرفی اپلیکیشن: اپلیکیشن موبایل ثنا به کاربران امکان می دهد تا از طریق گوشی های هوشمند خود (در حال حاضر عمدتاً برای سیستم عامل اندروید)، به ابلاغیه های قضایی دسترسی پیدا کنند. این اپلیکیشن رابط کاربری ساده تری دارد و دسترسی را در هر زمان و مکان فراهم می کند.
• لینک های معتبر دانلود: برای دانلود اپلیکیشن، حتماً از منابع معتبر و لینک های رسمی که در وب سایت www.adliran.ir یا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی معرفی می شوند، استفاده کنید. از دانلود اپلیکیشن از مارکت های غیررسمی یا لینک های ناشناس خودداری نمایید.
• نحوه استفاده از اپلیکیشن: فرآیند ورود به اپلیکیشن و مشاهده ابلاغیه ها مشابه نسخه وب است. شما نیاز به کد ملی و رمز شخصی خود دارید و رمز موقت نیز از طریق پیامک به شما ارسال خواهد شد. در برخی موارد، ممکن است لازم باشد اعداد را به صورت انگلیسی در فیلدها وارد کنید.

توضیحات مهم در مورد ارسال ابلاغیه

یک نکته بسیار مهم که باید مورد تأکید قرار گیرد، تفاوت در کاربری سامانه ثنا برای دریافت و ارسال ابلاغیه است:

• ثنا فقط برای دریافت است، نه ارسال: سامانه ثنا در درجه اول برای دریافت ابلاغیه های قضایی توسط شهروندان طراحی شده است. این به آن معناست که شما به عنوان یک کاربر عادی، نمی توانید از طریق حساب کاربری خود در سامانه ثنا، ابلاغیه یا هرگونه سند قضایی را برای طرف دیگر دعوا یا مراجع قضایی ارسال کنید.
• نحوه ارسال ابلاغیه ها: برای ارسال هرگونه دادخواست، شکوائیه، لایحه دفاعیه یا سایر اوراق قضایی به مراجع قضایی، همچنان باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام نمایید. این دفاتر مسئول ثبت و ارسال الکترونیکی (از جانب شما) این مدارک به سیستم قضایی هستند. در واقع، شما مدارک خود را به صورت فیزیکی یا دیجیتال به دفاتر ارائه می دهید و آن ها از طریق سیستم های داخلی خود، آن را به پرونده الکترونیکی مرتبط در قوه قضائیه ارسال می کنند.

خودداری از مراجعه به سامانه (عدم استنکاف)

قانونگذار برای اطمینان از اطلاع رسانی مؤثر و جلوگیری از سوءاستفاده از سیستم، عدم مراجعه به سامانه ثنا را نیز پیش بینی کرده است:

• ماده ۷۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی: بر اساس این ماده قانونی و مقررات مرتبط با آن، اگر شخصی که در سامانه ثنا ثبت نام کرده است، از ورود به حساب کاربری خود و مشاهده ابلاغیه ها خودداری کند، این عمل به منزله استنکاف از پذیرش اوراق قضایی تلقی خواهد شد.
• پیامدهای قانونی: در چنین حالتی، ابلاغ قانونی محسوب شده و تمامی مهلت های قانونی از تاریخ بارگذاری ابلاغیه در سامانه آغاز می گردد، حتی اگر فرد عمداً یا سهواً آن را مشاهده نکرده باشد. این بدین معناست که عدم مشاهده ابلاغیه، مسئولیت حقوقی را از شما سلب نمی کند و نمی توانید به بهانه عدم اطلاع، از انجام اقدامات قانونی (مانند اعتراض در مهلت مقرر) شانه خالی کنید. لذا، بررسی منظم سامانه ثنا برای جلوگیری از تضییع حقوق ضروری است.

نتیجه گیری

ابلاغ الکترونیکی قضایی و سامانه ثنا، نشان دهنده یک جهش بزرگ در نظام حقوقی و قضایی کشور هستند که با هدف ارتقاء کارآمدی، سرعت، امنیت و شفافیت فرآیندهای دادرسی طراحی و پیاده سازی شده اند. این تحول دیجیتال، نه تنها به نفع دستگاه قضایی در کاهش بار کاری و هزینه هاست، بلکه خدمتی ارزشمند به شهروندان محسوب می شود که دسترسی آن ها به عدالت را آسان تر و کارآمدتر می سازد.

با حذف کاغذ و فرآیندهای سنتی، سامانه ثنا توانسته است بسیاری از مشکلات دیرینه مربوط به ابلاغ اوراق قضایی، از جمله اتلاف زمان، نقض حریم خصوصی و افزایش احتمال مفقودی مدارک را مرتفع سازد. مزایای بی شمار این سامانه، از جمله صرفه جویی در زمان و هزینه، افزایش سرعت اطلاع رسانی، حفظ حریم خصوصی، و دسترسی ۲۴ ساعته از هر مکان، آن را به ابزاری حیاتی برای تمامی افراد و نهادهایی که به نحوی با دستگاه قضا در ارتباط هستند، تبدیل کرده است.

درک صحیح از کارکردها، الزامات قانونی، و نکات امنیتی مربوط به سامانه ثنا برای هر کاربر ضروری است. ثبت نام دقیق و به موقع، به روزرسانی مستمر اطلاعات شخصی، و بررسی منظم حساب کاربری، گام های اساسی برای بهره مندی کامل و ایمن از خدمات این سامانه هستند. فراموشی رمز عبور یا عدم مشاهده عمدی ابلاغیه ها می تواند پیامدهای حقوقی در پی داشته باشد، لذا هوشیاری و مسئولیت پذیری در استفاده از این بستر اهمیت مضاعفی دارد. سامانه ثنا، به عنوان نمادی از دولت الکترونیک و عدالت هوشمند، راه را برای ارتباطی شفاف تر و مؤثرتر میان مردم و قوه قضائیه هموار ساخته است.